”ผู้ตัดสิน” เป็นหนึ่งในหน้าที่สำคัญของเกมส์การแข่งขันกีฬาทุกชนิด และมักเป็นแพะตัวแรกๆ ที่ถูกแฟนๆกีฬาจ้องจับมาเชือดทันทีที่เกิดเรื่องไม่สวยงาม หรือไม่ถูกใจคนชม แต่กว่าจะมาเป็นผู้ตัดสินได้จะต้องผ่านร้อนผ่านหนาวทั้งมในห้องแอร์และตากตรำงานหนักมากอย่างยาวนาน และในกีฬาจักรยานก็ไม่แตกต่างกัน นักปั่นยังมีความเข้าใจในคำว่า”ผู้ตัดสิน” น้อยมากเมื่อเทียบกับกีฬาชนิดอื่นๆ ที่พวกเขาเหล่านั้น ทำหน้าที่ควบคุมการแข่งขันให้ดำเนินไปด้วยดี แต่ในการปั่น กลับมองผู้ตัดสินว่าเป็นตัวก่อกวนในการปั่น รวมถึง ยังไม่รู้เลยด้วยซ้ำว่าผู้ตัดสินเหล่านั้น มีหน้าที่และบทบาท มีอานาจควบคุมอย่างไรบ้าง

มร. วิลเฟร็โ ฮานส์ ผู้ตัดสินระดับ UCI ที่เพิ่งผ่านการตัดสินรายการ Tour De France ปีที่ผ่านมาหมาดๆ รวมถึงตัดสินรายการโปรทัวร์ใหญ่ๆมามากมาย แถมเป็นหนึ่งในผู้ตัดสินระดับ WorldTour ที่ในโลกนี้มีไม่กี่สิบคนเท่านั้น ได้เดินทางมาทำการอบรมหลักสูตรผู้ตัดสินเบื้องต้นถึงประเทศไทยในครั้งนี้ เราก็ได้พูดคุยเพื่อเก็บเกร็ดความรู้ที่คุณต้องตกใจมาบอกกล่าวกัน

ในการแข่งจักรยารนมีผู้ตัดสินกี่คน?

สำหรับกีฬาบางประเภทอาจมีผู้ตัดสิน 3-4 คนทำหน้าที่ควบคุมการแข่งขันได้ แต่ในการแข่งจักรยานรายการสำคัญๆนั้น อาจมีผู้ตัดสินทำหน้าที่ในรายการนั้นๆเป็นสิบๆคน นี่คือความจริงของเวทีการแข่งขันที่มีระยะทางยาวเป็นร้อยกิโลเมตร นับเฉพาะผู้ตัดสินที่คอยเฝ้าดูนักกีฬาก็นับได้เกือบๆสิบชีวิตแล้ว ไหนจะยังผู้ตัดสินที่ทำหน้าที่จับเวลา ทำหน้าที่ตรวจสอบผล แม้แต่ เจ้าหน้าที่บนรถเก็บท้ายสุดของการแข่งขัน ก็นับเป็นหนึ่งในบุคลากรที่ต้องสามารถจดบนทึกรายละเอียด เพื่อนำไปช่วยออกผลการแข่งขันได้ ดังนั้น คุณอย่าแปลกใจ ว่าทำไมการแข่งจักรยานจึงมีเจ้าหน้าที่ต่างๆมากมายไปหมด และนอกเหนือจากเจ้าหน้าที่ด้านความปลอดภัย ผู้ตัดสินก็คืออักส่วนที่ตากแดด ตากลมไปกับท่านตั้งแต่ออกตัวจนสิ้นสุด

 

หน้าที่สำคัญของผู้ตัดสินคืออะไร?

หน้าที่สำคัญของผู้ตัดสินคือการ “บริหารจัดการด้านการกีฬา” (Sporting Management) อันว่าด้วยเรื่องของการใช้ระเบียบการแข่งขันและทรพยากรที่มีให้ จัดการให้การแข่งขันดำเนินไปอย่างปลอดภัยและยุติธรรม ให้ได้ผลการแข่งขันที่ถูกต้องออกมาในที่สุด ดังนั้น หัวใจคือคำว่า “ปลอดภัย” และ “ยุติธรรม” นั่นเอง สำหรับระเบียบการแข่งจักรยาน ก็ว่าด้วยหัวใจสำคัญสองประการนี้เป็นสำคัญ พวกเขาไม่ได้มาเพื่อทำโทษ วางท่า โอ่อำนาจ แต่การใช้สิทธิควบคุมการแข่งขันให้ดำเนินไปได้ โดยมีระเบียบและดุลยพินิจอยู่ในมือ คือสิ่งที่ผู้ตัดสินมี รับมือกับนักกีฬาและทีมงานอีกหลายร้อยชีวิต

 

งานที่ยากที่สุดของผู้ตัดสินคืออะไร?

สิ่งที่ยากที่สดสำหรับผู้ตัดสินคือ การตัดสินอย่างเด็ดขาดอันส่งผลกับนักกีฬา ดังนั้นในหลายกรณี ผู้ตัดสินจำเป็นต้องทำการตัดสินใจในรูปแบบเสียงส่วนใหญ่ มีคณะกรรมการทำการลงคะแนนเสียงเพื่อให้ได้ผลการตัดสิน ในการตัดสินทุกครั้งหากมีกรณีความเห็นไม่ตรงกันเพียงหนึ่งเสียง หัวหน้าผู้ตัดสินก็จะเรียกรวมผู้ตัดสินที่ทำหน้าที่เป็น”คณะลูกขุน” ทำการตัดสินทันที ดังนั้นในกรณีดังระดบโลกที่คุณเห็นนักปั่นคนโปรดถูกตัดสิทธิจากการแข่งขัน บอกได้เลยว่า คณธกรรมการและฝ่ายต่างๆ ประชุมกันอย่างเข้มข้นกว่าผลจะออกมาแน่นอน

และในทางปฏิบัติ ผู้ตัดสินมีหน้าที่เข้าห้ามปราม เตือน และคุมให้นักกีฬาไม่ออกนอกกรอบ นอกร่องนอกรอย ก่อนจะเกิดความผิดจนถึงขั้นต้องเอาโทษกันอย่างจริงจัง ดังนั้น หากคุณได้รับการเตือหรือแนะนำจากผู้ตัดสิน นั่นคือมาตรการในการควบคุมการแข่งขันขั้นแรก จงอย่ารอช้าที่จะหยุดคิดและปฏิบัติตาม เพราะไม่มีผู้ตัดสินท่านไหน อย่างใช้มาตรการขั้นต่อๆไปอย่างแน่นอน

 

ผู้ตัดสินกับพัฒนาการของวงการจักรยาน?

การแข่งขันและทิศทางของจักรยาน ไม่ได้อยู่ในมือของนักแข่ง และอุตสาหกรรมจักรยานเท่านั้น แต่ผู้ตัดสินคือหัวใจสำคัญอีกส่วนที่ขาดไม่ได้เลย เพราะหากปราศจากพวกเขา การแข่งขันคงจะเละเทะไปหมด รวมถึง การแก้ปัญหาต่างๆเฉพาะหน้าเพื่อให้ได้การแข่งขันที่ราบรื่น เหมาะสม ถือเป็นสิ่งสำคัญที่พวกเขาทำ ให้พวกเราสามารถชมและมีการแข่งจักรยานต่อไปได้

ระเบียบการแข่งขัน และแนวทางปฏิบัติของผู้ตัดสินเอง ก็มีการพัฒนาอย่างไม่หยุดนิ่ง เพื่อให้การแข่งขันเป็นไปในทิศทางที่ทันสมัยเสมอ ในปัจจุบันนี้ การตัดสินจักรยานไม่มี”หนังสือ”กติกาออกมาควบคุมอีกแล้ว แต่ใช้ฐานข้อมูลออนไลน์เก็บระเบียบและคอยอักเดทให้ทันสมัยตลอดเวลา แถมยังเข้าถึงได้จากทุกที่อักด้วย

 

ผู้ตัดสินกับการปั่นจักรยาน

นักปั่นและทีมงาน คงมีความรักและผูกพนกับจักรยานอย่างไม่ต้องสงสัย แต่คุณรู็หรือไม่ว่าผู้ตัดสินเองก็ไม่แตกต่างกัน ผู้ตัดสินจำนวนมากมายที่เริ่มต้นจากคนที่รักในกีฬาจักรยาน ไต่เต้าตนขึ้นมาอยู่ในระดับนานาชาติ และไปไกลถึงระดับโลกได้ พื้นฐานสำคัญหนึ่งของการเป็นผู้ตัดสินที่ดีคือมีความเข้าใจในการแข่งจักรยาน ที่ยากจะหาได้จากห้องเรียน นอกเสียจาก คุ้นเคยและเคยผ่านการแข่งขันมาก่อน

อย่าแปลกใจที่ผู้ตัดสินระดับโลกไม่น้อย จะเคยเป็นนักปั่น นักแข่งมาบ้าง แม้ว่าจะไม่ได้เลือกเส้นทางสายนักกีฬาเพื่อความเป็นเลิศ แต่ก็ยังรักและลุ่มหลงในการอยู่กับโลกของรถถีบอยู๋ต่อไป

 

ผู้ตัดสินระดับโลก แต่ไม่ใช่อาชีพ

นี่คือเรื่องจริงสุดท้ายที่น่าตกใจ เพราะระดับผู้ตัดสินที่ผ่านการตัดสิน Tour De France งานแข่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลกมาแล้ว ยืนยันด้วยตัวเองว่า การเป็นผู้ตัดสินจักรยาน ไม่ใช่อาชีพ มันคืองานทื่ทำด้วยใจรักเป็นสำคัญ บรรดาผู้ตัดสินในยุโรป ต่างก็มีงานหลักของตนเองกันทั้งสิ้น พวกเขามาตัดสินการแข่งจากการผลักดันของเลือดแห่งความหลงใหล แลกกับรายได้ที่ควรจะเรียกว่า”ค่าใช้จ่าย” มากกว่า “ผลตอบแทน”

รายได้วันละ 105-160 ยูโร ไม่ได้สูงเลยเมื่อเทียบกับรายได้ในยุโรป และยากจะเพียงพอต่อการยังชีพ สร้างฐานะอย่างมั่นคง แต่นี่คือค่าตอบแทนการทำหน้าที่ตัดสินรายการระดับโปรทัวร์ในยุโรป (ถ้าคุณอยากคิดเล่นๆ ลองคิดว่าอาหารทั่วไปมือละ 10-15 ยูโร เท่ากับได้รายได้สิบเท่าของค่ากินในหนึ่งวัน คิดในบริทพคนไทยคือค่าตอบแทนราว 500-700  บาทต่อวัน น้อยกว่าช่างปีนตึกติดสติ๊คเกอร์หุ้มอาคารเสียอีก)

 

ก่อนจากกันหากคุณว้าวกับเรื่องราวที่เราเก็บมาเล่าในรอบนี้ ลองมาทำความรู้จักกับคุณ วิลเฟร็ด ฮานส์ดูสักนิดครับ

ชายชาวดัทช์ผู้นี้เริ่มปั่นจักรยานมาตั้งแต่ 8-9 ขวบ เริ่มแข่งจักรยานมาตั้งแต่อายุเทานั้นและรักการแข่งจักรยานมาอย่างลึกซึ้งตลอดมา กระทั่งเข้าวัย 18 ปีเขาตัดสินใจเลือกเดินต่อไปบนเส้นทางของการศึกษาระดับอุดมศึกษาแทนที่จะไปต่อบนเส้นทางของนักปั่น แต่ก็เป็นจุดเริ่มบทใหม่ของชีวิตด้วยการเริ่มทำหน้าที่ผู้ตัดสินครั้งแรกในงานไครทีเรียมเล็กๆด้วยวัยเพียง 18 ปีนั่นเอง

จากวันนั้นถึงวันนี้ผ่านมาหลายทศวรรษ เขาไต่เต้าจากการเป็นผู้ตัดสินงานเล็กๆสู่งานใหญ่ขึ้น และในที่สุดก็ขึ้นสู่ทำเนียบผู้ตัดสินชั้นนำที่ผ่านมาแล้วทั้ง Liege-BAsonge-Liege, Tour Of Flanders, Milano-San Rem และ Tour De France

และอาชีพหลักของคุณพ่อลูกสี่(เมียหนึ่ง)คนนี้คือ ….. ผู้อำนวยการโรงเรียน ใช้เวลาว่างวันหยุดและปิดเทอม มาตัดสินรายการแข่งระดับโลกที่เราได้ชมกัน แลกกับค่าเหนื่อยอาหารสิบมื้ออย่างที่บอกมา

Tag :: protour
April 29, 2019 cyclinghub 0 Comment